Steden en gemeenten tijdens corona: onze motor, geen aanhangwagen

Hoewel lokale besturen een sleutelrol spelen in de strijd tegen het coronavirus, werden ze de voorbije maanden te weinig en te laat betrokken bij de beslissingen van de Veiligheidsraad. Te vaak stonden ze alleen in de vuurlinie van de coronamaatregelen. Vlaams parlementsleden Brecht Warnez (CD&V) en Jeremie Vaneeckhout (Groen) begrijpen dan ook dat burgemeesters het heft in eigen handen nemen, zoals gisteren in Deinze gebeurde. “Over grenzen van meerderheid en oppositie heen, er moeten lessen uit getrokken worden. Voor de relance, en voor (het vermijden van) een tweede golf: betrek de steden en gemeenten in de werking van de Veiligheidsraad.”

Hoewel het einde van de coronacrisis nog niet in zicht is, kunnen we na de eerste grote golf wél besluiten dat onze lokale besturen een enorm belangrijke rol hebben gespeeld. In de strijd tegen het virus waren het de burgemeesters, schepenen, raadsleden en ambtenaren die in de vuurlinie stonden. Maanden lang zijn ze in de weer geweest om de lokale economie en het socio-culturele weefsel levendig te houden. Elke dag waren zij op zoek naar oplossingen voor praktische problemen: van horecazaken die een groter terras zochten tot de opvang van kinderen die niet naar school konden en de verdeling van mondmaskers.

De inspanningen van die lokale besturen zijn in de coronacrisis vaak ondergesneeuwd geraakt. Heel onterecht. Terwijl in elke TV-studio werd gepraat over het virus, werkten lokale besturen aan doordachte maatregelen en ontwikkelden ze verschillende nieuwe initiatieven om de economie te herlanceren, om verenigingen een extra duwtje in de rug te geven en kwetsbare doelgroepen te ondersteunen.

Vertrouwen in lokale besturen

Omdat het niet kan? Zeker niet, want lokale besturen werden wél betrokken op Vlaams niveau. Zo gaf Vlaams minister van jeugd, Benjamin Dalle, de jeugdverenigingen en de Vlaamse Vereniging voor Steden en Gemeenten (VVSG) wekenlang vertrouwen en praatte in alle discretie over de draaiboeken en de logistieke middelen voor onze zomerkampen, speelpleinwerking en ander jeugdwerk. Het resultaat was een succes en voor onze jeugd zal de zomer dat ook zijn.

De VVSG was ook van meet af aan betrokken in een taskforce Welzijn en was er ook onmiddellijk overleg met minister Hilde Crevits over de opstart van de lokale economie. Samen met minister Somers en het Agentschap Binnenlands Bestuur dachten zij na over inspirerende relancemaatregelen en goten die in een handreiking.

Dat vertrouwen kregen de lokale besturen niet van de nationale Veiligheidsraad. Experten en virologen kregen vaak het woord in media en beleidskamers. Steden en gemeenten kregen dat niet. Dat laatste is problematisch.

In crisissituaties is het evident dat in eerste instantie een top-down leiderschap wordt uitgeoefend, maar naderhand moeten lokale bestuurders op de eerste lijn staan om mee beslissingen te nemen. Ze kennen de kneepjes van het vak en de complexiteit op het terrein. Het terugkoppelen van voorbereidende verslagen van de Veiligheidsraad naar de VVSG of haar Brusselse of Waalse tegenhanger mag geen probleem vormen.

Ondertussen is er een grote frustratie bij heel wat burgemeesters en schepenen. En die is terecht. Doordat zij of hun belangenorganisatie niet betrokken waren bij de besluitvorming, zijn zij vaak als laatste op de hoogte. Ze hebben vaak maar enkele uren om maatregelen te implementeren en na enkele minuten moeten ze reeds de eerste telefoons met vragen van burgers beantwoorden. Dit moet beter.

De lokale motor van de relance

De coronacrisis is nog niet voorbij maar we moeten al vooruitblikken naar de relance of een eventuele tweede golf. Het moet het moment zijn waar burgemeesters en ministers naast elkaar staan. Federale en Vlaamse relancemaatregelen zullen gepaard gaan met lokale initiatieven of vertalingen. Het gezond verstand en de realiteitstoets vanuit de steden en gemeenten zullen een meerwaarde vormen voor de sociale en economische relancemaatregelen. Onze lokale mandatarissen verdienen daarbij een plaats op de eerste rij in de cockpit.

Brecht Warnez (CD&V) en Jeremie Vaneeckhout (Groen) – Vlaamse parlementsleden

André Van De Vyver (Groen) en Francis Benoit (CD&V) – burgemeesters Zwijndrecht en Kuurne

Gerelateerd nieuws

Binnenlands Bestuur

Vorig jaar meer dan 15.300 zwerfkatten gevangen

Vorig jaar werden in de steden en gemeenten meer dan 15.300 zwerfkatten gevangen. Dat is 5% meer dan het jaar voordien. Een jaarlijkse stijgende trend. “Omdat zwerfkatten ziektes en overlast met zich meebrengen is het belangrijk hen te vangen, te verzorgen en te steriliseren. De lokale besturen, maar ook de vele vrijwilligers van dierenasielen zijn hier onze spilfiguren”, zegt Vlaams parlementslid Brecht Warnez.

Binnenlands Bestuur

CD&V wil alle openbare verlichting in Vlaanderen tijdelijk doven

De energiecrisis slaat in op de begroting van de lokale besturen. CD&V stelt daarom voor om de openbare verlichting op lokale en gewestwegen in Vlaanderen op een uniforme wijze snel te doven. “Door in Vlaanderen uit te gaan van het doven van de verlichting tussen 23 en 5 uur, kunnen we snel schakelen en 50 miljoen euro besparen. Bovendien vermijden we een opbod en kakafonie aan al dan niet brandende straatlantaarns op onze wegen”, zeggen Vlaams parlementsleden Brecht Warnez en Robrecht Bothuyne.

West-Vlaanderen

Jeugdhuizen zetten zich in voor een positief feestklimaat

Samen met het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD) zetten 37 West-Vlaamse jeugdhuizen zich in om in een veilige uitgaansomgeving feest te vieren. “Via verschillende acties worden jonge feestvierders attent gemaakt op de gevaren van alcohol, drugs, veilig in het verkeer, onveilige seks enzovoort. De jeugdhuizen zijn een ideale laagdrempelige plaats om hierover initiatieven te nemen”, legt Vlaams parlementslid Brecht Warnez uit.