Geldstromen naar Antwerpen nog groter dan gedacht

Elke West-Vlaming betaalt vandaag 1.393 euro aan de stad Antwerpen. In totaal krijgt de stad Antwerpen meer dan de hele provincie West-Vlaanderen. Deze subsidietransfers, die hoger liggen dan eerder geschat, zijn onthuld door een gedetailleerde financiële analyse van de krant ‘de Tijd’ en Vlaams Parlementslid Brecht Warnez (cd&v). Warnez benadrukt de oneerlijkheid van deze situatie: “De manier waarop onze steden en gemeenten worden gefinancierd, is volledig uit balans. Elke Vlaming zou gelijkwaardig moeten zijn. Landelijk Vlaanderen verdient meer centen en respect.”

Bijna twintig jaar na Bart De Wever’s symbolische actie bij de Waalse scheepslift van Strépy, groeit de kritiek op de financiering van Antwerpen, de stad van de huidige burgemeester. Brecht Warnez wees al herhaaldelijk op het onevenwichtige gemeentefonds, waarbij Antwerpen dit bijna 900 miljoen euro ontvangt, wat neerkomt op 27% van de 3,3 miljard euro aan totale middelen, terwijl er slechts 8% van de Vlamingen woont.

Meer geld naar stad Antwerpen dan naar heel West-Vlaanderen

Uit recent onderzoek naar de Vlaamse subsidiestromen in 2022 blijkt dat de financiële verschillen tussen landelijk Vlaanderen en Antwerpen nog groter zijn dan eerder gedacht. Door de vele projectsubsidies en de ruimere structurele financieringen ontving Antwerpen per inwoner 2.078 euro aan subsidies, terwijl West-Vlaanderen gemiddeld 685 euro per inwoner ontving.

Onze provincie kreeg in totaal 828 miljoen euro terwijl de stad Antwerpen 1,1 miljard mocht ontvangen in de stadskas. Nochtans is West-Vlaanderen met 1,2 miljoen inwoners meer dan dubbel zo groot als Antwerpen met 530.630 inwoners.

Meeste centen via Somers, Crevits en Brouns

Logischerwijs is – net zoals in de rest van Vlaanderen – was toenmalig minister Bart Somers de hoofdsponsor van onze West-Vlaamse steden en gemeenten (170 miljoen euro). Bij de vakministers kwam met 45 miljoen euro het meeste geld van de enige West-Vlaamse minister Crevits naar onze provincie. De top 3 wordt afgesloten door minister Brouns met 30 miljoen euro.

Nieuw Gemeentefonds

Warnez pleit al langer voor een herziening van het huidige financieringsmodel voor steden en gemeenten. Hij stelt voor om de voorafnames, die de stad Antwerpen zonder enig objectief criterium bevoordelen, af te schaffen. Het Grondwettelijk Hof verklaarde in 2018 al dat het systeem van voorafnames ongrondwettelijk is.

Grootsteden moeten financieel ondersteund worden om specifieke problemen zoals criminaliteit en armoede aan te pakken. Maar de uitdagingen van kleinere steden en landelijke gemeenten met veel open ruimtes worden momenteel ernstig ondergefinancierd. Een financieringsmodel moet gebaseerd zijn op eerlijke criteria, niet op voorafnames”, aldus parlementslid Warnez.

Afbouw van projectfinanciering

Van de vijf miljard euro aan financiële middelen die jaarlijks vanuit Vlaanderen naar steden en gemeenten gaan, wordt 987 miljoen via projecten toegekend. Voor cd&v is dit bedrag te hoog, en zij pleiten voor meer structurele financiering.  

Dit is een vicieuze cirkel”, stelt Brecht Warnez. “Door meer basismiddelen heeft een stad als Antwerpen meer personeel, wat hen in staat stelt om meer projectaanvragen in te dienen, wat resulteert in nog meer centen.”

Het parlementslid stelt voor om de projectfinanciering af te bouwen en deze middelen in te zetten voor een nieuw gemeentefonds. Hierdoor zou Antwerpen niet aan basisfinanciering verliezen, terwijl de basisfinanciering in de rest van Vlaanderen verhoogd kan worden. “Daarenboven hebben de lokale besturen nu al genoeg paperassen. Als we de vele projectaanvragen reduceren dan kunnen onze ambtenaren bezig zijn met de zorgen van de mensen in plaats van administratieve overlast”, sluit Warnez af.

GebiedSubsidies per inwoner
Antwerpen (stad)2.078 €
Antwerpen (provincie, incl. Antwerpen) 982 €
Limburg 648 €
Oost-Vlaanderen 816 €
Vlaams-Brabant 510 €
West-Vlaanderen 685 €
Vlaanderen (incl. Antwerpen)763 €
Vlaanderen (excl. Antwerpen)650 €

Lees hier het artikel in de Tijd.
Bekijk hier het bericht van Focus-WTV.

Gerelateerd nieuws

Milieu

2,5 miljoen euro voor ontharding West-Vlaamse speelplaatsen

Via de projectoproep Natuur in je school zet de Vlaamse regering in op ontharding van speelplaatsen. “Voor 2023 gaat het om een investering van een goede 2,5 miljoen euro in 19 West-Vlaamse speelplaatsen die nu zal worden gerealiseerd”, zegt Vlaams parlementslid Brecht Warnez.

Cultuur

Oplossing voor historische lokettenzaal in station van Brugge nodig

In de commissie Onroerend Erfgoed stelde minister Diependaele deze ochtend dat Vlaanderen geen financiële of andere ondersteuning wil geven aan de herinrichting en het publiek toegankelijk houden van de historische lokettenzaal in Brugge. “Dat is ongelooflijk jammer. Dit is een unieke kans om vanuit Vlaanderen mee een invulling te geven aan deze iconische plaats. We zijn het jammer genoeg gewoon in West-Vlaanderen geen toeristische subsidies te krijgen”, zei Vlaams parlementslid Brecht Warnez in de commissie.

Binnenlands Bestuur

Te weinig respect voor kleine steden en gemeenten

Het Gemeentefonds bestaat ondertussen twintig jaar, maar de meeste gemeenten in Vlaanderen lijken geen reden te zien om dit jubileum te vieren. Met een budget van meer dan 3 miljard euro in 2024 speelt het Gemeentefonds een cruciale rol in de financiering van onze steden en gemeenten. Ongeveer een kwart van hun inkomsten is afkomstig uit dit fonds, dat als een soort rijke suikertante fungeert. Maar laten we eerlijk zijn, slechts enkele gemeenten profiteren echt van deze financiële steun, met Antwerpen en Gent die rijkelijk van de taart eten.