Lokale klimaatcijfers onrealistisch en stigmatiserend

Eind juni publiceerde het Vlaams departement Omgeving het aantal ton CO2 dat elke gemeente meer of minder uitstootte. “Niets om mee uit te pakken. De cijfers zijn voor heel wat gemeenten onbetrouwbaar en stigmatiseren landbouwers en ondernemers. In elk geval is het duidelijk dat de lokale klimaatambities niet gehaald worden.”, stelt Brecht Warnez, Vlaams Parlementslid en schepen van klimaat in Wingene.

Steden en gemeenten hebben de afgelopen jaren van hun lokale klimaatbeleid een speerpunt gemaakt. Maar liefst 269 gemeenten sloten zich aan bij de burgemeestersconvenant (een Europees engagement) en engageerden zich om de CO2-productie tot 2020 met 20% te doen dalen. 86 onder hen gingen zelfs al een stapje verder en engageerden zich tot een daling van 40% CO2 tot 2030. Laatstgenoemde doelstelling ambieert ook minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (OpenVLD) in zijn eigen lokaal klimaatplan.

Vlaanderen stelt hiervoor aan de gemeenten een maatregelentool ter beschikking (www.burgemeestersconvenant.be). Aan de hand van het door de gemeente ingevulde aannames en de bij het departement bekende gegevens, berekent de tool hoeveel ton CO2 er in die gemeente meer of minder werd uitgestoten. Deze tool is cruciaal voor de gemeenten die de burgemeestersconvenant afsloten aangezien zij de cijfers tweejaarlijks aan Europa dienen te rapporteren.

Onbetrouwbare cijfers

Eind juni publiceerde het Vlaams departement Omgeving op basis van de maatregelen het aantal ton CO2 dat op het grondgebied van elke gemeente wordt uitgestoten. Onmiddellijk blijken er uitschieters in positieve en negatieve zin te zijn. Zo zijn er de gemeenten Herstappe (+67%), Oostrozebeke (+43%) of Merksplas (+37%) die – ondanks hun klimaatactieplannen – onnoemelijk veel meer uitstoten. In Oostrozebeke bijvoorbeeld verdubbelde de industrie-uitstoot zonder dat er één industrieterrein of groot bedrijf extra werd gevestigd. De stijging in Merksplas is te wijten aan een onverklaarbare stijging in de landbouwsector. Omgekeerd, heeft bijvoorbeeld Langemark-Poelkappele in één jaar (tussen 2016 en 2017) haar CO2-emissie gereduceerd met maar liefst 46%. De sterke reductie wordt veroorzaakt door een reductie van de industrie-uitstoot tot één vierde wat ongeloofwaardig is.

Opmerkelijk is dat bij alle gemeenten waar de cijfers uit de pan swingen het telkens te wijten is aan merkwaardige uitstootgegevens in de sectoren landbouw en industrie.

“Dit is een logisch gevolg van de slechte uitwerking van de maatregelentool op vlak van die sectoren. Voor landbouw zijn de maatregelen binnen de burgemeestersconvenant beperkt tot vier klimaatacties zoals bijvoorbeeld het plaatsen van een pocketvergister, voor industrie zijn er zelfs maar drie actie’s mogelijk.”, vertelt Brecht Warnez. “Deze maatregelentool stigmatiseert op die manier landbouwers en ondernemers die het wel goed menen. In sommige gemeenten kunnen zij eigenlijk nooit goede klimaatacties doen. Er wordt naar die sectoren met de vinger gewezen op basis van onvoldoende accurate cijfers. Dit is geen goed bestuur.”.

“Deze cijfers zijn totaal ongeloofwaardig en ontmoedigen ook de steden en gemeenten.”, aldus het parlementslid en klimaatsschepen. “De lokale besturen hebben een sensibiliserende en stimulerende taak op vlak van klimaat. Naast hun voorbeeldfunctie ondersteunen ze en moedigen ze anderen aan om acties te ondernemen en minder CO2 uit te stoten. Doordat deze maatregelentool sommige landbouwers en ondernemers in een hoek duwt, kan dit niet.”.

De problemen zijn niet onbekend bij het departement Omgeving. Vorig jaar werd ruim 100.000 euro geïnvesteerd om de maatregelentool uit te breiden en te verfijnen. Deze investering blijkt voorlopig geen antwoord te bieden aan de problemen. Voorlopig plant Vlaams minister van Omgeving, Zuhal Demir (N-VA), ook geen nieuwe verfijning van de tool.

“Dit is problematisch.”, aldus Brecht Warnez. “Ik vraag daarom uitdrukkelijk aan de minister om te investeren in de tool.”.

Weinig hoopgevend

Als naar de gemiddelde cijfers wordt gekeken en dus de uitschieters worden afgevlakt, zijn de lokale klimaatcijfers in elk geval niet hoopgevend.  “We verwachten dat eind 2020 slechts één op zes gemeenten de vooropgestelde CO2-reductie zal halen. In plaats van 20% vermindering, lijkt eerder 10% een realistische aanname.”, stelt Brecht Warnez.

Om de lokale klimaatambitie waar te maken, kijkt het Vlaams parlementslid naar minister Bart Somers die dit voorjaar aan de lokale besturen geld beloofde uit het Klimaatfonds maar ook extra laadpunten, bomen en hagen. “De minister trok reeds één miljoen euro uit voor de organisaties van klimaattafels maar het wordt nu ook stillaan tijd om ook woorden om te zetten in daden.”, sluit Brecht Warnez af.

Gerelateerd nieuws

Binnenlands Bestuur

cd&v wil meer centen voor landelijk Vlaanderen

Uit een onafhankelijke studie blijkt dat de financiering van de gemeenten eerlijker moet. “Wat we al jaren zeggen, wordt nu ook bevestigd. Vlaanderen moet de centrumsteden, de kleinere steden en de gemeenten meer centen geven. Landelijk Vlaanderen verdient meer respect. Zo moeten we Antwerpen en Gent geen pijn doen, krijgt de rest meer en is er minder administratieve overlast”, zegt Vlaams parlementslid Brecht Warnez die al jaren op die nagel klopt.

Milieu

Bijna 300 Wingense gezinnen bezoeken thermoloket

De gemeente Wingene wil haar gezinnen en ondernemers ondersteunen bij het voorkomen van energieverspilling. In de gemeenteraad van 25 maart vroeg raadslid Stefaan Verhelle meer over de resultaten van de thermocar. Schepen van milieu en klimaat, Brecht Warnez, kon alvast meegeven dat 300 gezinnen het thermoloket bezochten. In geen enkele gemeente is de respons zo groot als in Wingene.

Binnenlands Bestuur

Vlaams Parlement luistert naar burgers over geplande fusies

In de commissie Binnenlands Bestuur stond de bespreking van 13 fusiedecreten op de agenda. Het zijn allen vrijwillige fusies, aangevraagd door de gemeenteraden van de fusionerende gemeenten. “Fusies raken aan de identiteit van de inwoners. Ik ben tevreden dat we in het parlement luisteren naar de vragen en zorgen van burgers”, zegt Vlaams parlementslid Brecht Warnez (cd&v).