CD&V wil meer controle op intercommunales

De intergemeentelijke samenwerkingsverbanden (‘intercommunales’) worden steeds belangrijker. Ze beschikken vandaag over meer dan 20 miljard euro. CD&V stelt daarom een concreet plan voor om de democratische en financiële controle op hen te verscherpen. “Bijna niemand weet nog wat die intercommunales vandaag allemaal doen. Ze worden bij niet gecontroleerd. We willen de gemeenteraadsleden, schepenen en burgemeesters opnieuw het roer in handen geven”, zegt Vlaams parlementslid Brecht Warnez.

Om hun opdrachten efficiënt te organiseren, kiezen heel wat gemeenten en steden ervoor om gemeentelijke taken over te dragen aan intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, ook wel intercommunales genoemd. Op dit ogenblik zijn er zo’n 152 intercommunales actief met tal van dochterbedrijven of informele partnerschappen.

“Die intercommunales doen in de meeste gevallen goed werk”, zegt Brecht Warnez. “Het is logisch dat een gemeente samenwerkt om bv. het huisvuil op te halen of om de riolen te beheren.”

Niemand weet nog wat ze allemaal doen

Toch loopt er volgens CD&V wat fout. De partij verwijst daarbij naar bv. de recente investeringen van Fluxys in Braziliaanse aardgasnetten (TBG) en naar de in 2016 op het nippertje vermeden participatie van ons elektriciteitsnet door het Chinese State Grid Co.

“De intercommunales leiden vandaag hun eigen leven. Er worden beslissingen genomen waar de lokale besturen zelf niet of onvoldoende van op de hoogte zijn. Dat kan niet meer”, zegt Warnez. “Wat enkele jaren geleden in Wallonië gebeurde bij het Publifin-schandaal kan vandaag ook in Vlaanderen.”

Democratische controle

CD&V stelt daarom een aantal concrete maatregelen voor om de democratische controle te versterken. Zo wil de partij de structuren vereenvoudigen en stelt ze – zoals in Nederland – voor dat er een centraal openbaar register komt met alle samenwerkingsverbanden. Op die manier hebben gemeenteraadsleden meer inzicht.

Verder wil de partij een actieve communicatieplicht aan de intercommunales opleggen. De agenda’s en verslagen van de raden van bestuur moeten uit eigen initiatief naar die gemeenteraden en schepencolleges worden gecommuniceerd. Twee keer per jaar moet de intercommunale ook toelichting geven aan de gemeenteraden over hun jaarverslag en jaaractieplan. Tot slot krijgen gemeenteraadsleden ook de mogelijkheid om rechtstreeks schriftelijke vragen te stellen aan de intercommunale.

De afgelopen jaren werden al verschillende pogingen ondernomen om de democratische controle te versterken maar die waren zonder succes. “Het helpt niet om gemeenteraadsleden het recht te geven om inzage te krijgen, als men hen dan laat verdrinken in stapels documenten. Als de gemeenteraad al betrokken wordt, dan gebeurt dat vandaag pas als alles beslist is. Met onze voorstellen willen we dat veranderen”, zegt Warnez.

De schuldenberg groeit tot 10 miljard euro

Dat de intercommunales meer en meer macht krijgen, blijkt ook uit de financiële cijfers. In 2018 bedroeg het totaal van hun activa al meer dan 20 miljard euro wat een stijging betekent met 31% de afgelopen tien jaar. De schulden groeiden in tien jaar sterker aan met maar liefst 54%, tot ruim 10 miljard euro en stegen zo uit boven de totaalschulden van alle Vlaamse steden en gemeenten samen (9,8 miljard euro). Ook de winst van het boekjaar daalde van 790 naar 289 miljoen euro.

De partij wil daarom de intercommunales onderwerpen aan het publieke boekhoudingssysteem ‘Beleids- en beheerscyclus’ waar ook de gemeenten zich moeten aan houden. “Die intercommunales zijn nog steeds publieke spelers en geen commerciële. Het is logisch dat zij geen onverantwoorde financiële risico’s mogen nemen. In tegenstelling tot een gewone boekhouding heeft de beleids- en beheerscyclus hendels om er voor ze zorgen dat overheden niet failliet zullen gaan. Ze plannen ook meer op lange termijn en geven inzicht in het beleid door aan concrete beleidsdoelstellingen, ook op lange termijn, budget te koppelen”, zegt Warnez.

Tot slot wil CD&V meer controle van Audit Vlaanderen op de lokale besturen. “Vandaag controleert Audit Vlaanderen de steden en gemeenten op hun gewone werking en rapporteert die aan de gemeenteraad. Ook bij fraude komt Audit Vlaanderen tussen. Het is maar normaal dat dit voor intercommunales ook zou gebeuren”, sluit Warnez af.

De volledige conceptnota kan je hier vinden:

https://www.vlaamsparlement.be/nl/parlementaire-documenten/parlementaire-initiatieven/1618415

Foto: Korneel De Feyter

Gerelateerd nieuws

Binnenlands Bestuur

“Cyberveiligheid lokale besturen moet niveau hoger”, stelt Brecht Warnez.

De hacking van het bestuur in Antwerpen, die nog steeds aan gang is, maakt ons terecht bezorgd omtrent dataveiligheid. “Totale veiligheid bestaat niet, maar we mogen onze ogen niet sluiten. We moeten er voor zorgen dat steden en gemeenten alles op alles zetten om hacking te vermijden”, zegt Vlaams parlementslid Brecht Warnez die hierover al meermaals vragen stelde.

Binnenlands Bestuur

Tijd voor eerlijkere financiering van West-Vlaamse gemeenten

In West-Vlaanderen krijgt een stad of gemeente gemiddeld 344 euro per inwoner uit het Gemeentefonds, dat de belangrijkste financieringsbron is voor steden en gemeenten. Daartegenover staat dat Antwerpen en Gent meer dan 1600 euro per inwoner krijgen. Dat blijkt uit cijfers van Vlaams Parlementslid Brecht Warnez. “De financiering van onze steden en gemeenten is volledig scheefgetrokken. Grootsteden Antwerpen en Gent lopen vandaag met 40% van de middelen weg terwijl daar slechts 12% van de Vlamingen woont. Onze West-Vlaamse steden en plattelandsgemeenten zijn hiervan de dupe. Die ongelijkheid is niet meer te verantwoorden”, zegt het parlementslid.

Binnenlands Bestuur

Één op 10 lokale besturen andere burgemeester door nieuw lokaal kiesdecreet

In 2021 keurde het Vlaamse parlement een nieuw decreet goed voor de gemeenteraadsverkiezingen. Het zorgt ervoor dat vandaag – exact twee jaar voor de gemeenteraadsverkiezingen – heel wat lokale politieke partijen al spreken over coalities. “De stem van de burger zal luider klinken. Anti-coalities tegen de wil van de kiezer wordt tegengaan. De burger krijgt ook meer zeggenschap ”, zegt Vlaams parlementslid Brecht Warnez (CD&V) die hierover vragen stelde aan minister Bart Somers (Open VLD) en deze cijfers analyseerde. Er blijkt onder meer dat 31 burgemeesters vandaag niet aan de macht zouden zijn met de nieuwe kiesspelregels.